Büyük Dil Modeli Tarafından Üretilen Metin
5
Ve beyhude ihtiyar-ı tekellüf edilmiş olmak lazım gelir çünki tahririn neticesi yalnız
nüfus-ı mevcudeyi göstere bilüp maahaza vukuat mütevali olduğuçün daha tahrir
cedid defterleri kâmilen ele alınmazdan evvel bidayet-i tahrirde kayd olunan nüfusun ahvali
tebeddül etmek tabii olmağla esas-ı maslahat bir kaide-i kaviyeye müstenid olmadıkça yani
vukuat-ı mütemadiyenin zabt ve kaydında teminat-ı kafiye bulunmadıkça tahrirden istifade kabil
olamayacağı derkârdır.
Bu takdirce nüfus üzerine umumi bir muntazam istatistik yapmak usul ve kavaidini tayin
idüp de tahrir maksadını anın zımnında aramak en doğru ve en esaslı bir yol
olduğundan bu suret hakkında memalik-i sairede cari kaidelere bil-müracaa imal-i efkar
olunarak netice-i müzakere bir sicill-i nüfus nizamnamesi tanzimini iktiza ettirmekle dokuz
fasıl ve elli bir maddeyi havi kaleme alınan layiha leffen takdim kılındı.
Bunun mündericatı hulasa olunuca en başlı hükmü umumi nüfus istatistiğini
vücuda getirmek tevellüdat ve münakehat ve vefiyat ve tebdil-i mekan vukuatını cami
siciller ittihaz olunmasından ibaret olup işbu sicillere nüfus-ı mevcudenin derci
maddesi icraat-ı muvakkateden add edilmiştir.
Esas-ı maruza göre vukuatın zabtı en ziyade karyelerden ahz-ı malumata mevkuf
olduğuna mebni bu malumatın muhafazasını cemaatlere bırakmak münasib görülmesiyle beraber
o vazifenin sehlü'l-icra bir yolda tayin kılınması ve maamafih muamelat-ı mevzuanın teftiş
daimi tahtında bulundurulması iltizam olunmuş ve nüfus sicillerinin ve hususi ve umumi
icmal cetvellerinin tanzimiçün kaza ve livalarda nüfus memurları ve vilayat merkezlerinde
nüfus nazırları bulundurulmasına ve Dersaadet'te bir idare-i umumiye tesis olunup bunun da
maslahatın münasebetçe Dahiliye Nezareti'ne merbut olmasına ve Nüfus Kalemi'nin dahi o idareye
rabt edilmesine lüzum görünerek bunların vezaifini ve balada dört kısma taksim edilen
vukuatın ve tahrir-i nüfusun suver-i icraiyesi layihanın fusul-i mahsusasına derc edilmiştir.
Bu hususun idare-i umumiyesiçün muktazi olan tahsisat ve masarifatın cihet-i
tesviyesine gelince nüfus nazır ve memurlarının ve kullanılacak kâtiplerin maaşları ve nüfus
kuyudu içün ittihaz olunacak sicillat ile nüfus tezkereleri ve vukuat ilmühaberlerinin
tab ve tanzim ettirilmesi masarif-i senevi bir hayli akçeye muhtaç ise de münakehat
Ve beyhude ihtiyar-ı tekellüf edilmiş olmak lazım gelir çünki tahririn neticesi yalnız
nüfus-ı mevcudeyi göstere bilüp maahaza vukuat mütevali olduğuçün daha tahrir
cedid defterleri kâmilen ele alınmazdan evvel bidayet-i tahrirde kayd olunan nüfusun ahvali
tebeddül etmek tabii olmağla esas-ı maslahat bir kaide-i kaviyeye müstenid olmadıkça yani
vukuat-ı mütemadiyenin zabt ve kaydında teminat-ı kafiye bulunmadıkça tahrirden istifade kabil
olamayacağı derkârdır.
Bu takdirce nüfus üzerine umumi bir muntazam istatistik yapmak usul ve kavaidini tayin
idüp de tahrir maksadını anın zımnında aramak en doğru ve en esaslı bir yol
olduğundan bu suret hakkında memalik-i sairede cari kaidelere bil-müracaa imal-i efkar
olunarak netice-i müzakere bir sicill-i nüfus nizamnamesi tanzimini iktiza ettirmekle dokuz
fasıl ve elli bir maddeyi havi kaleme alınan layiha leffen takdim kılındı.
Bunun mündericatı hulasa olunuca en başlı hükmü umumi nüfus istatistiğini
vücuda getirmek tevellüdat ve münakehat ve vefiyat ve tebdil-i mekan vukuatını cami
siciller ittihaz olunmasından ibaret olup işbu sicillere nüfus-ı mevcudenin derci
maddesi icraat-ı muvakkateden add edilmiştir.
Esas-ı maruza göre vukuatın zabtı en ziyade karyelerden ahz-ı malumata mevkuf
olduğuna mebni bu malumatın muhafazasını cemaatlere bırakmak münasib görülmesiyle beraber
o vazifenin sehlü'l-icra bir yolda tayin kılınması ve maamafih muamelat-ı mevzuanın teftiş
daimi tahtında bulundurulması iltizam olunmuş ve nüfus sicillerinin ve hususi ve umumi
icmal cetvellerinin tanzimiçün kaza ve livalarda nüfus memurları ve vilayat merkezlerinde
nüfus nazırları bulundurulmasına ve Dersaadet'te bir idare-i umumiye tesis olunup bunun da
maslahatın münasebetçe Dahiliye Nezareti'ne merbut olmasına ve Nüfus Kalemi'nin dahi o idareye
rabt edilmesine lüzum görünerek bunların vezaifini ve balada dört kısma taksim edilen
vukuatın ve tahrir-i nüfusun suver-i icraiyesi layihanın fusul-i mahsusasına derc edilmiştir.
Bu hususun idare-i umumiyesiçün muktazi olan tahsisat ve masarifatın cihet-i
tesviyesine gelince nüfus nazır ve memurlarının ve kullanılacak kâtiplerin maaşları ve nüfus
kuyudu içün ittihaz olunacak sicillat ile nüfus tezkereleri ve vukuat ilmühaberlerinin
tab ve tanzim ettirilmesi masarif-i senevi bir hayli akçeye muhtaç ise de münakehat