Büyük Dil Modeli Tarafından Üretilen Metin
19
Tahlifin usulü Mecelle-i Ahkam-ı Adliye’de mestur ise de bunu bir mertebe daha izah
içün zîrde ba'zı emsile irad olunacakdır. Fakat ibtida buna dair ber-vech-i âtî
ba'zı mevad-ı esasiye beyan kılınacakdır.
Müddei iddia edüb de müddea aleyhin inkâr etdiği ne ise anın üzerine yemin verilmek
lazım gelir. İddia ve inkâr olunan şey eğer müddea aleyhin kendi fiili ise bitâte
ve eğer gayrısının fiili ise adem-i ilme yemin verilir (Mecelle-i Ahkam-ı Adliye’nin bin
yedi yüz kırk sekizinci maddesine bak) ve bir de yemin ya sebebe veyahud hasıla yani müddeinin
hasıl-ı davası üzerine olur. İşte bu vechle dahi yemin iki kısma taksim edilir.
Şöyle ki müddeinin davasıyla müddea aleyhin inkârı neye nazar olunur. Eğer müddei cihet
beyan etmeksizin bir hak yahud Mecelle-i Ahkam-ı Adliye’nin bin yedi yüz yetmiş sekizinci
maddesi hükmünce mülk-i mutlak davasını edüb de müddea aleyh dahi anın bu davasını
inkâr ederse hasıla yemin verilir.
Ve eğer müddei cihet beyan ederek bir hak yahud mülk bi-sebeb dava edüb de müddea
aleyh anın hasıl-ı davasını inkâr ederse kezalik hasıla yemin verilir. Amma
müddea aleyh cihet ve sebebi inkâr ederse o halde sebebe yemin verilir. Nitekim keyfiyet
emsile-i âtiyeden müteazzıh olur.
Bitâte tahlif hakkında ba'zı emsile
Müddei müddea aleyhden cihet beyan etmeksizin sende şu kadar kuruş alacağım vardır
anı isterim deyu dava ve lede’l-isticvab müddea aleyh inkâr edüb de müddei isbatdan
izhar-ı acz ile ana yemin ettirmek istedikde hâkim ana (vallahi benim bu adama o kadar kuruş
borcum yoktur) deyu yemin ettirir ki hasıla tahlif demek olur.
Suret-i uhrâ
Müddei müddea aleyhin yedinde olan malumü’l-hudud bir akar hakkında bu akar benim mülkümdür sen
ana bi-gayr-i hak vaz’-ı yed ediyorsun andan kef-i yed et deyu dava ve lede’l-isticvab
müddea aleyh inkâr edüb de müddei isbatdan izhar-ı acz ile ana yemin ettirmek istedikde
hâkim ana (vallahi ol akar bu adamın mülkü değildir) deyu yemin ettirir ve bu dahi
hasıla tahlif kabilinden olur.
Diğer mes’ele
Müddei cihet-i karzdan sende şu kadar kuruş alacağım var anı isterim deyu dava
Tahlifin usulü Mecelle-i Ahkam-ı Adliye’de mestur ise de bunu bir mertebe daha izah
içün zîrde ba'zı emsile irad olunacakdır. Fakat ibtida buna dair ber-vech-i âtî
ba'zı mevad-ı esasiye beyan kılınacakdır.
Müddei iddia edüb de müddea aleyhin inkâr etdiği ne ise anın üzerine yemin verilmek
lazım gelir. İddia ve inkâr olunan şey eğer müddea aleyhin kendi fiili ise bitâte
ve eğer gayrısının fiili ise adem-i ilme yemin verilir (Mecelle-i Ahkam-ı Adliye’nin bin
yedi yüz kırk sekizinci maddesine bak) ve bir de yemin ya sebebe veyahud hasıla yani müddeinin
hasıl-ı davası üzerine olur. İşte bu vechle dahi yemin iki kısma taksim edilir.
Şöyle ki müddeinin davasıyla müddea aleyhin inkârı neye nazar olunur. Eğer müddei cihet
beyan etmeksizin bir hak yahud Mecelle-i Ahkam-ı Adliye’nin bin yedi yüz yetmiş sekizinci
maddesi hükmünce mülk-i mutlak davasını edüb de müddea aleyh dahi anın bu davasını
inkâr ederse hasıla yemin verilir.
Ve eğer müddei cihet beyan ederek bir hak yahud mülk bi-sebeb dava edüb de müddea
aleyh anın hasıl-ı davasını inkâr ederse kezalik hasıla yemin verilir. Amma
müddea aleyh cihet ve sebebi inkâr ederse o halde sebebe yemin verilir. Nitekim keyfiyet
emsile-i âtiyeden müteazzıh olur.
Bitâte tahlif hakkında ba'zı emsile
Müddei müddea aleyhden cihet beyan etmeksizin sende şu kadar kuruş alacağım vardır
anı isterim deyu dava ve lede’l-isticvab müddea aleyh inkâr edüb de müddei isbatdan
izhar-ı acz ile ana yemin ettirmek istedikde hâkim ana (vallahi benim bu adama o kadar kuruş
borcum yoktur) deyu yemin ettirir ki hasıla tahlif demek olur.
Suret-i uhrâ
Müddei müddea aleyhin yedinde olan malumü’l-hudud bir akar hakkında bu akar benim mülkümdür sen
ana bi-gayr-i hak vaz’-ı yed ediyorsun andan kef-i yed et deyu dava ve lede’l-isticvab
müddea aleyh inkâr edüb de müddei isbatdan izhar-ı acz ile ana yemin ettirmek istedikde
hâkim ana (vallahi ol akar bu adamın mülkü değildir) deyu yemin ettirir ve bu dahi
hasıla tahlif kabilinden olur.
Diğer mes’ele
Müddei cihet-i karzdan sende şu kadar kuruş alacağım var anı isterim deyu dava