Büyük Dil Modeli Tarafından Üretilen Metin
162
Binaen aleyh tarik-i amda bir hammalın arkasındaki yükü düşüp de birinin malını telef etse hammal zâmin olur.
Nitekim demirci dükkânında demir döğerken kıvılcım sıçrayıp da tarik-i amda mürûr eden bir kimsenin elbisesini ihrak eylese demirci zâmin olur.
927 Madde İzn-i veliyyü'l-emr olmadıkça kimesne tarik-i amda bey' ü şirâ içün oturamaz ve bilâ-izin bir şey vaz' ve ihdas edemez. Ve ederse ondan tevellüd eden zarar ve ziyanı zâmin olur.
Binaen aleyh bir kimse tarik-i am üzere kereste yâhud taş yığıp da üzerine diğerin hayvanı basıp sürçerek telef olsa ol kimse zâmin olur.
Kezâlik bir kimse tarik-i ama yağ gibi bir kaygan nesne döküp de diğerin hayvanı kayıp telef olsa ol kimesne zâmin olur.
928 Madde Birinin duvarı yıkılıp da diğere bir zarar iras etse zaman lâzım gelmez. Fakat evvelce ol duvar mâil-i inhidam olup da ana diğer bir kimse duvarını hedm et deyu takaddüm ve tenbih edip de duvarı hedm edemeyecek kadar vakit geçmiş ise ol halde zaman lâzım gelir.
Şu kadar ki ol kimse hakk-ı takaddüm ve tenbih ashabından olmak şarttır.
Şöyle ki ol duvar eğer komşunun hanesi üzerine eğilmiş ise takaddüm eden kimse ol hanenin sükkânından olmalıdır. Haricden birinin takaddüm ve tenbihi müfid olmaz.
Ve eğer tarik-i has üzere eğilmiş ise takaddüm eden kimse ol tarikde hakk-ı mürûru olan kesandan olmak lâzımdır.
Ve eğer tarik-i am üzerine eğilmiş ise her kim olur ise olsun takaddüme hakkı vardır.
( Fasl-ı Râbi‘ )
( Cinayet-i hayvan hakkındadır )
929 Madde Bir hayvanın kendiliğinden olarak ettiği zararı sahibi zâmin olmaz ( 94 ) maddeye bak.
Fakat bir hayvan bir kimesnenin malını istihlâk ederken ol hayvanın sahibi görüp de men‘ etmez ise zâmin olur.
Binaen aleyh tarik-i amda bir hammalın arkasındaki yükü düşüp de birinin malını telef etse hammal zâmin olur.
Nitekim demirci dükkânında demir döğerken kıvılcım sıçrayıp da tarik-i amda mürûr eden bir kimsenin elbisesini ihrak eylese demirci zâmin olur.
927 Madde İzn-i veliyyü'l-emr olmadıkça kimesne tarik-i amda bey' ü şirâ içün oturamaz ve bilâ-izin bir şey vaz' ve ihdas edemez. Ve ederse ondan tevellüd eden zarar ve ziyanı zâmin olur.
Binaen aleyh bir kimse tarik-i am üzere kereste yâhud taş yığıp da üzerine diğerin hayvanı basıp sürçerek telef olsa ol kimse zâmin olur.
Kezâlik bir kimse tarik-i ama yağ gibi bir kaygan nesne döküp de diğerin hayvanı kayıp telef olsa ol kimesne zâmin olur.
928 Madde Birinin duvarı yıkılıp da diğere bir zarar iras etse zaman lâzım gelmez. Fakat evvelce ol duvar mâil-i inhidam olup da ana diğer bir kimse duvarını hedm et deyu takaddüm ve tenbih edip de duvarı hedm edemeyecek kadar vakit geçmiş ise ol halde zaman lâzım gelir.
Şu kadar ki ol kimse hakk-ı takaddüm ve tenbih ashabından olmak şarttır.
Şöyle ki ol duvar eğer komşunun hanesi üzerine eğilmiş ise takaddüm eden kimse ol hanenin sükkânından olmalıdır. Haricden birinin takaddüm ve tenbihi müfid olmaz.
Ve eğer tarik-i has üzere eğilmiş ise takaddüm eden kimse ol tarikde hakk-ı mürûru olan kesandan olmak lâzımdır.
Ve eğer tarik-i am üzerine eğilmiş ise her kim olur ise olsun takaddüme hakkı vardır.
( Fasl-ı Râbi‘ )
( Cinayet-i hayvan hakkındadır )
929 Madde Bir hayvanın kendiliğinden olarak ettiği zararı sahibi zâmin olmaz ( 94 ) maddeye bak.
Fakat bir hayvan bir kimesnenin malını istihlâk ederken ol hayvanın sahibi görüp de men‘ etmez ise zâmin olur.