33

20 Madde Zarar izâle olunur
21 Madde Zarûretler memnû‘ olan şeyleri mubâh kılar
22 Madde Zarûretler kendi mikdârlarınca takdîr olunur
23 Madde Bir ‘uzr içün câ’iz olan şey ol ‘uzrün zevâliyle bâtıl olur
24 Madde Mâni‘ zâ’il oldukda memnû‘ ‘avdet eder
25 Madde Bir zarar kendi misliyle izâle olunamaz
26 Madde Zarar-ı ‘âmmı def‘ içün zarar-ı hâs ihtiyâr olunur
Tabîb-i câhili men‘ etmek bu asıldan teferru‘ eder
27 Madde Zarar-ı eşedd zarar-ı ehaf ile izâle olunur
28 Madde İki fesâd te‘âruz etdikde ehaffı irtikâb ile a‘zamının çâresine bakılır
29 Madde Ehven-i şerreyn ihtiyâr olunur
30 Madde Def‘-i mefâsid celb-i menâfi‘den evlâdır
31 Madde Zarar bi-kaderi’l-imkân def‘ olunur
32 Madde Hâcet ‘umûmî olsun husûsî olsun zarûret menzilesine tenzîl olunur
Bey‘ bi’l-vefânın tecvîzi bu kabîldendir ki Buhârâ ahâlisinde borç tekessür etdikde görülen ihtiyâc üzerine bu mu‘âmele mer‘iyyü’l-icrâ olmuşdur
33 Madde Iztırâr gayrın hakkını ibtâl etmez
Binâen ‘alâ zâlik bir âdem aç kalıb da birinin ekmeğini yese ba‘dehu kıymetini vermesi lâzım gelir
34 Madde Alınması memnû‘ olan şeyin verilmesi dahi memnû‘ olur
35 Madde İşlenmesi memnû‘ olan şeyin istenmesi dahi memnû‘ olur
36 Madde ‘Âdet muhakkemdir
Ya‘nî hükm-i şer‘îyi isbât içün ‘örf ve ‘âdet hakem kılınır gerek ‘âmm olsun ve gerek hâs olsun
37 Madde Nâsın isti‘mâli bir hüccetdir ki anınla ‘amel vâcib olur
38 Madde ‘Âdeten mümteni‘ olan şey hakîkaten mümteni‘ gibidir
39 Madde Ezmânın tegayyürü ile ahkâmın tegayyürü inkâr olunamaz