⚠️

Deneysel Transliterasyon (Orijinal kaynaklara danışınız!)

  • Burada görülen çıktı, büyük dil modeli tarafından üretilmiş ve herhangi bir düzeltmeden geçirilmeden, birebir yansıtılmıştır.
  • Bu metnin hatalar ve eksikler içermesi olasıdır. Sadece referans ve ön izleme amaçlı kullanılmalıdır. Daima birincil kaynaklara başvurunuz.
  • Düstur metni Kongre Kütüphanesi adresinden alınmıştır. (Turkey, and Abdülhamid Ii Collection. Düstur. [Istanbul: Matbaa-i Amire Ankara: Başbakanlık Basımevi, 1863] Periodical. https://www.loc.gov/item/ne62000951/.)
Page 47
Büyük Dil Modeli Tarafından Üretilen Metin
37

Dese ve malı alan ecrini vermese bu va‘di eden kimsenin ecrini vermesi lâzım gelir.

85 Madde
Bir şeyin nef‘i zamanı mukabelesindedir.
Ya‘ni bir şey telef olduğu takdirde hasarı kime aid ise onun zamanında demek olup ol kimsenin bu vechile zamanı ol şey ile intifa‘a mukabil olur.
Meselâ hiyar-ı ayb ile reddolunan bir hayvanı müşteri kullanmış olmasından dolayı bayi‘ ücret alamaz zira kable’r-red telef olaydı hasarı müşteriye aid olacaktı.

86 Madde
Ücret ile zaman müctemi‘ olmaz.

87 Madde
Mazarrat menfaat mukabelesindedir.
Ya‘ni bir şeyin menfaatine nail olan onun mazarratına mütehammil olur.

88 Madde
Külfet ni‘met ve ni‘met külfet göredir.

89 Madde
Bir fi‘lin hükmü failine muzaf kılınır.
Ve mücbir olmadıkça amirine muzaf kılınmaz.

90 Madde
Mübaşir ya‘ni bizzat fail ile mütesebbib müctemi‘ oldukda hüküm ol faile muzaf kılınır.
Meselâ birinin tarik-i amda kazmış olduğu kuyuya diğeri birinin hayvanını ilka ile itlaf etse o zamin olup kuyuyu hafr eden kimseye zaman lâzım gelmez.

91 Madde
Cevaz-ı şer‘i zamana münafi olur.
Meselâ bir ademin kendi mülkünde kazmış olduğu kuyuya birinin hayvanı düşüp telef olsa zaman lâzım gelmez.

92 Madde
Mübaşir müteammid olmasa da zamin olur.

93 Madde
Mütesebbib müteammid olmadıkça zamin olmaz.

94 Madde
Hayvanatın kendiliğinden olarak cinayet ve mazarratı hederdir.

95 Madde
Gayrın mülkünde tasarrufla emir etmek batıldır.

96 Madde
Bir kimsenin mülkünde anın izni olmaksızın ahar bir kimsenin tasarruf etmesi caiz değildir.