39

110 Madde Bey’-i bâtıl aslâ sahîh olmayan bey’dir.
111 Madde Bey’-i mevkûf gayrın hakkı ta’alluk eden bey’dir, bey’-i fuzûlî gibi.
112 Madde Fuzûlî bi-gayr-i izn-i şer’î dîger bir kimesnenin hakkında tasarruf eden kimesnedir.
113 Madde Bey’-i nâfiz gayrın hakkı ta’alluk etmeyen bey’dir ki lâzım ve gayr-ı lâzım kısımlarına munkasim olur.
114 Madde Bey’-i lâzım hıyârâtdan ârî olan bey’-i nâfizdir.
115 Madde Bey’-i gayr-ı lâzım kendisinde hıyârâtdan birisi bulunan bey’-i nâfizdir.
116 Madde Hıyâr muhayyerlik demekdir nitekim bâb-ı mahsûsunda beyân olunacakdır.
117 Madde Bey’-i bât bey’-i kat’î demekdir.
118 Madde Bey’ bi’l-vefâ bir kimesne bir malı âhara semeni redd-itdikde gerü virmek üzere şu kadar furûş satmakdır ki müşteri mebî’ ile intifâ’ etmesine nazaran bey’-i câiz hükmünde ve tarafeyn bunı fesh’e muktedir oldukları cihetle bey’-i fâsid hükmünde ve müşteri mebî’i âhara satamadığı cihetle rehin hükmündedir.
119 Madde Bey’ bi’l-istiğlâl bâyi’ bir malı istîcâr etmek üzere vefâen bey’ etmekdir.
120 Madde Bey’ mebî’ i’tibâriyle dahi dört kısıma taksîm olunur.
Kısım evvel semen mukâbelesinde dîger malı satmakdır ki büyû’un en meşhûru bu olduğundan buna ( bey’ ) tesmiye olunur.
Kısım sânî . sarf . ve kısım sâlis . bey’-i mukâyada . ve kısım râbi’ . selem’dir .
121 Madde Sarf nakdi nakde bey’ etmekdir ki Türkçe akçe bozmak ta’bîr olunur.
122 Madde Bey’-i mukâyada ayni ayne ya’ni gayr-ı ez-nakdeyn malı mala mübâdele etmekdir ki lisân-ı Türkîde trampa denilür.
123 Madde Selem müecceli mu’accele satmak ya’ni peşin para ile veresiye mal almakdır.
124 Madde İstisnâ’ bir şey yapmak üzere ehl-i san’at ile akd-i mukâvele etmekdir ki yapana ( sâni’ ) ve yapdırana ( müstasni’ ) ve yapılan şey’e ( masnû’ ) denilür.