⚠️

Deneysel Transliterasyon (Orijinal kaynaklara danışınız!)

  • Burada görülen çıktı, büyük dil modeli tarafından üretilmiş ve herhangi bir düzeltmeden geçirilmeden, birebir yansıtılmıştır.
  • Bu metnin hatalar ve eksikler içermesi olasıdır. Sadece referans ve ön izleme amaçlı kullanılmalıdır. Daima birincil kaynaklara başvurunuz.
  • Düstur metni Kongre Kütüphanesi adresinden alınmıştır. (Turkey, and Abdülhamid Ii Collection. Düstur. [Istanbul: Matbaa-i Amire Ankara: Başbakanlık Basımevi, 1863] Periodical. https://www.loc.gov/item/ne62000951/.)
Page 51
Büyük Dil Modeli Tarafından Üretilen Metin
41

142 Madde Hakk-ı mürûr âharın mülkünden geçmek hakkıdır
143 Madde Hakk-ı şürb bir nehirden nasîb-i muayyen-i ma‘lûmdur
144 Madde Hakk-ı mesîl bir hânenin hârice suyu ve seli akmak ve damlamak hakkıdır
145 Madde Mislî çarşı ve bâzârda mu‘teddün bih ya‘ni behânın ihtilâfını mûcib bir tefâvütsüz misli bulunan şeydir
146 Madde Kıyemî çarşı ve bâzârda misli bulunmayan yâhud bulunursa da fiyâtça mütefâvit olan şeydir
147 Madde Adediyyât-ı mütekâribe âhâd ve efrâdı beyninde kıymetçe tefâvüt olmayan ma‘dûdâttır ki hep misliyyâttandır
148 Madde Adediyyât-ı mütefâvite âhâd ve efrâdı beyninde kıymetçe tefâvüt bulunan ma‘dûdâttır ki hep kıyemiyyâttan ma‘dûd olur
149 Madde Rüknü’l-bey‘ ya‘ni mebî‘in mâhiyeti mâlı mâla değişmekden ibâret olub ancak buna delâlet etmek hasebiyle îcâb ve kabûle dahi ( rükn-i bey‘ ) ıtlâk olunur
150 Madde Mahallü’l-bey‘ mebî‘den ibâretdir
151 Madde Mebî‘ satılan şey ki bey‘de ta‘ayyün eden ‘ayndır ve bey‘den maksûd-ı aslî odur zîrâ intifâ‘ ancak a‘yân ile olub semen mübâdele-i emvâle vesîledir
152 Madde Semen satılan şeyin behâsıdır ki zimmete ta‘alluk eden şeydir
153 Madde Semen-i müsemmâ tarafeynin bi’t-terâzî tesmiye ve ta‘yîn etdikleri semendir gerek kıymet-i hakîkîyeye mutâbık olsun ve gerek nâkıs yâ zâid olsun
154 Madde Kıymet bir mâlın behâ-yı hakîkîsidir
155 Madde Müsemmen semen mukâbilinde satılmış şey
156 Madde Te’cîl deyni bir vakt-i mu‘ayyene ta‘lîk ve te’hîr etmekdir
157 Madde Taksît deyni müte‘addid ve mu‘ayyen vakitlerde te’diye etmek üzere te’cîldir
158 Madde Deyn zimmetde sâbit olan şeydir
Meselâ bir kimesnenin zimmetinde şu kadar kuruş borcu ve meydânda mevcûd olmayan şu kadar kuruş ve meydânda mevcûd olan akçenin yâhud bir yığın buğdayın kable’l-ifrâz bir mikdâr-ı mu‘ayyeni hep deyn kabîlindendir

6