50

Meselâ bayi bir ağacın meyvesinden şu kadar kıyyesi kendisine kalmak üzere bakisini satsa sahih olur.

220 Madde Mukadderatın yalnız efrad ve aksamına baha takdir ederek toptan satmak sahih olur.

Meselâ bir yığın buğdayı ve bir kayık odunu ve bir sürü koyunu ve bir pastal çuhayı kilesi ya çekisi ya kıyyesi ve beher re's yahud her ziraı şu kadar kuruşa olmak üzere satmak sahih olur.

221 Madde Mahdud olan akarat zira ve dönüm ile satıldığı gibi tayin-i hudud ile dahi satılır.

222 Madde Akd-i bey ne mikdar üzerine vaki olursa ancak ana itibar olunur.

223 Madde Mekilât ve adediyat-ı mütekaribe ile teb’izinde zarar olmayan mevzunattan bir mecmuun mikdarı beyan olunarak satıldıkda gerekse yalnız ol mecmuun semeni zikr olunsun ve gerek kilesinin ya aded ve vezninin bahası beyan ve tafsil olunsun bey sahih olur.

Fakat lede’t-teslim tamam çıkarsa bey lazım olur ve nâkıs çıkarsa müşteri muhayyer olub dilerse bey’i fesheder ve dilerse zuhur eden mikdarı semeninden hissesile alır ve zaid çıkarsa ziyadesi bayiindir.

Meselâ bayi bir yığın buğdayı toptan olarak elli kile olmak üzere beşyüz kuruşa yahud elli kile olmak üzere her kilesini onar kuruşa satıldıkda tamam gelirse bey lazım olur ve kırk beş kile çıkarsa müşteri muhayyer olub isterse bey’i fesh eder isterse kırk beş kileyi dörtyüz elli kuruşa alır ve elli beş kile çıkarsa fazlası olan beş kile bayiindir.

Ve keza bir küfe yumurta yüz adeddir deyu elli kuruşa yahud yüz aded deyu tanesi yirmişer paraya satıldıkda inde’t-teslim doksan aded çıkarsa müşteri muhayyer olub dilerse bey’i fesh eder dilerse doksan yumurtayı kırk beş kuruşa alır ve eğer yüz on aded çıkarsa fazlası olan on yumurta bayiindir.

Kezalik bir fıçı yağ yüz kıyye olmak üzere satılsa hükmü minval-i meşruh üzeredir.

224