58

Satılmış olub hattâ kabl-el-kabz bu iki karpuz telef olsa behâlarının semenden tenzîliyle sekiz karpuz içün bayi‘ ancak sekiz guruş taleb edebilür. Kezâlik bayi‘ arsasının bin zirâ‘ını on bin guruşa satdıktan sonra yüz zirâ‘ dahi ziyâde ve müşteri kabûl etdiği takdîrde bir şefî‘ çıksa on bin guruşa mecmû‘unu ya‘nî bin yüz zirâ‘ını alabilür.

259 Mâdde: Ba‘d-el-‘akd müşteri semen-i müsemmâyı tezyîd etdikde semen-i müsemmâ ile ziyâdenin mecmû‘u ‘âkideyn hakkında tamâm-ı mebî‘e mukâbil olur. Meselâ on bin guruşa bir mülk ‘akar iştirâ olundukdan sonra kabl-el-kabz müşteri beş yüz guruş dahâ ziyâde ve bayi‘ kabûl etdiği sûretde ol ‘akarın behâsı on bin beş yüz guruş olub hattâ bir müstehık çıkarak ba‘d-el-isbât vel-hükm ol ‘akarı alsa müşteri bayi‘den on bin beş yüz guruş taleb ve ahz edebilür. Ammâ ol ‘akara bir şefî‘ çıksa çünki ânın hakkı asıl ‘akdde tesmiye olunan semen üzerine te‘alluk etmiş olduğuna ve sonraki ziyâdenin ‘âkideyne göre asıl ‘akde iltihâkı ânın hakkını ıskât edemeyeceğine mebnî ol ‘akarı şefî‘i olan kimse on bin guruşa alabilür sonradan ziyâde olunan beş yüz guruşu bayi‘ andan taleb edemez.

260 Mâdde: Ba‘d-el-‘akd bayi‘ semen-i mebî‘i hatt ve tenzîl etdikde mebî‘in tamâmı semen-i müsemmânın bâkîsine mukâbil olur. Meselâ bir mülk ‘akar on bin guruşa iştirâ olundukdan sonra bayi‘ bin guruşunu hatt ve tenzîl etdiği sûretde ol ‘akar dokuz bin guruşa mukâbil olub binâenaleyh bir şefî‘ çıksa ânı dokuz bin guruşa alabilür.

261 Mâdde: Bayi‘ kabl-el-kabz semen-i mebî‘in cümlesini hatt edebilür fakat asıl ‘akde mülhak olmaz. Meselâ bayi‘ bir mülk ‘akarı on bin guruşa satdıktan sonra kabl-el-kabz ol akçeden kâmilen vazgeçse şefî‘i ol ‘akarı on bin guruşa alabilür yoksa akçesiz alırım diyemez.

Bâb