⚠️

Deneysel Transliterasyon (Orijinal kaynaklara danışınız!)

  • Burada görülen çıktı, büyük dil modeli tarafından üretilmiş ve herhangi bir düzeltmeden geçirilmeden, birebir yansıtılmıştır.
  • Bu metnin hatalar ve eksikler içermesi olasıdır. Sadece referans ve ön izleme amaçlı kullanılmalıdır. Daima birincil kaynaklara başvurunuz.
  • Düstur metni Kongre Kütüphanesi adresinden alınmıştır. (Turkey, and Abdülhamid Ii Collection. Düstur. [Istanbul: Matbaa-i Amire Ankara: Başbakanlık Basımevi, 1863] Periodical. https://www.loc.gov/item/ne62000951/.)
Page 754
Büyük Dil Modeli Tarafından Üretilen Metin
744

( Sûret-i Hatt-ı Hümâyûn )
( Mûcibince amel oluna )

( Mesâhat ve evzân ve akyâl-i cedîdeye dâir kânûnnâmedir )

Birinci Madde Memâlik-i Mahrûsa-i Şâhâne’de mesâhat ve evzân ve akyâlin vâhid kıyâsîlerine esâs olmak üzere dâire-i nısf-ı nehârın rub‘unun on milyon cüz’ünden bir cüz’üne müsâvî bir tûl ittihâz olunup (Metro) yâhud (Zirâ-i a’şârî) tesmiye kılınmıştır ve bunun aksâm ve ad‘âfı dahi a’şârîdir.

İkinci Madde Mi‘yâr olmak üzere metroya müsâvî platinden bir zirâ-i a’şârî i‘mâl ettirilip Hazîne-i Hümâyûn’da hıfz olunacaktır.

Üçüncü Madde Tûl ve mesâfe ölçmek için zirâ-i a’şârî vâhid ittihâz olunup bunun aksâmına ya‘ni on cüz’ünde birine ‘uşr-ı zirâ‘ yâhud desimetro ve yüz cüz’ünde birine ‘uşeyr-i zirâ‘ yâhud santimetro ve bin cüz’ünde birine mi‘şâr-ı zirâ‘ yâhud milimetro ve ad‘âfından bin zirâ‘ tûla mîl-i a’şârî yâhud kilometro ve on bin zirâ‘ tûla fersah-ı a’şârî yâhud miriyametro denir.

Dördüncü Madde Arâzî mesâha etmek için beher dıl‘ı on zirâ-i a’şârîden ibâret bir murabbaın ihâta eylediği mikdâr mahal vâhid ittihâz olunup buna murabba‘ yâhud ar ve on bin zirâ‘ murabba‘ mahalle dahi cerîb veyâhud hektar denir.

Beşinci Madde Mâiât ve hubûbâtı hacmen ölçmek için ‘uşr-ı zirâ‘-i muka‘ab ya‘ni bir desimetro muka‘ab vâhid ittihâz olunup ölçek yâhud litre tesmiye olunur ve onda birine zarf veyâhud desilitro ve ölçeğin yüz misli hacmine dahi kîle-i a’şârî veyâhud hektolitro denir.

Altıncı Madde Eskâlin ta‘yîn-i mikdârı için dört derece harâretde bulunan mâ-i mukattarın ‘uşeyr-i zirâ‘-i muka‘ab mikdârının vezni vâhid ittihâz olunup dirhem-i a’şârî yâhud gram tesmiye olunur dirhemin aksâmına ‘uşr-ı dirhem yâhud desigram ve ‘uşeyr-i dirhem yâhud santigram ve mi‘şâr-ı dirhem yâhud miligram ve ad‘âfından bin dirheme dahi kıyye-i a’şârî yâhud kilogram denir kıyyenin vezni dört derece harâretde bulunan mâ-i mukattarın ‘uşr-ı zirâ‘-i muka‘ab mikdârının

*vezne*