Büyük Dil Modeli Tarafından Üretilen Metin
114
Tesviye olunmuş olsa yine fiyatı esham-ı cedide fiyatını bulamayacağı derkâr
olduğu gibi gerçi bunların re'sü'l-male mahsub akçesi var ise de
bunun verilemeyeceği herkesin malumu olup bunları kaldırmaklığa veyahut âhar
surete vaz' etmekliğe Devlet-i Aliyye'nin hakkı olduğu ve belki buna
mecbur bulunduğu halde artık şu re'sü'l-maller komisyon nazarında mezkûr
sergilerin cins ve itibarca noksanı ikmal edemeyeceği bedihi olduğundan
buraları layıkıyla mütalaa ve tezekkür kılındıkda zikrolunan sergilerin başa baş
olarak yani re'sü'l-mal itibarisi hesabıyla on bin kuruşluk sergiye
mukabil yüz Mecidiye altınlık esham-ı umumiye verilerek tebdili komisyonca
kaide-i nısfete muvafık görülmüştür on senelik sergilerin tebdilinden başka
senevi yüzde altı hesabıyla gelecek Haziran ibtidasına kadar işlemiş ve işleyecek
olan faizleri dahi tesviye olunmak lazım geldiğinden bu faizler için
iktiza eden meblağın külliyetiyle beraber Hazine-i Celile'nin varidatıyla masrafatı
beyninde muvazenenin halelden lüzum-ı muhafazası mütalaası ve muahharan huzur-ı
şevket-mevfur-ı Hazret-i Padişahi'ye takdim kılınan takrir-i âli-i sadâret-penahilerinde
zikrolunan faizlerin tesviyesine dair dermeyan buyurulan kaide
esas ittihazıyla meblağ-ı mezkûr esham-ı umumiyenin ilk üç taksiti zamanlarına
tatbik ve taksim olunarak bir sülüsü gelecek Temmuz ve bir sülüsü Kânun-ı Sani ve bir sülüsü
dahi seksen iki senesi Temmuzu ibtidalarında te'diye olunması gösterilmiştir
işte tahvilat-ı mevcudenin her bir nevinin tebdili hakkında komisyonun dermeyan
ettiği esas ber-vech-i bala arz ve beyan olunup kur'a ile başa baş te'diye-i
re'sü'l-mal sureti yerine mübayaa tarikiyle te'diye usulünün ittihazına dair
olan meseleden dolayı bir gûna teminat-ı mahsusa tayin olunmayıp
çünki bu tebeddül zahirinin pek de ehemmiyeti olamayacağından başka buna ihtiyat
sermayesinin teşkili ve esham-ı umumiyeye müteferri olan fevaid-i saire ma-ziyade
karşılık tutulabileceği komisyonca tahakkuk etmiştir şöyle ki fevaid-i mezkûrenin
en başlılarından biri tahvilatın üç lisan üzere yani Türkçe ve İngilizce
ve Fransızca olarak mürettep olması ve re'sü'l-malın Mecidiye altını ve Lira
Sterlin ve Frank olarak murakkam olup kangı memalikde ibraz olunur ise
ana
Tesviye olunmuş olsa yine fiyatı esham-ı cedide fiyatını bulamayacağı derkâr
olduğu gibi gerçi bunların re'sü'l-male mahsub akçesi var ise de
bunun verilemeyeceği herkesin malumu olup bunları kaldırmaklığa veyahut âhar
surete vaz' etmekliğe Devlet-i Aliyye'nin hakkı olduğu ve belki buna
mecbur bulunduğu halde artık şu re'sü'l-maller komisyon nazarında mezkûr
sergilerin cins ve itibarca noksanı ikmal edemeyeceği bedihi olduğundan
buraları layıkıyla mütalaa ve tezekkür kılındıkda zikrolunan sergilerin başa baş
olarak yani re'sü'l-mal itibarisi hesabıyla on bin kuruşluk sergiye
mukabil yüz Mecidiye altınlık esham-ı umumiye verilerek tebdili komisyonca
kaide-i nısfete muvafık görülmüştür on senelik sergilerin tebdilinden başka
senevi yüzde altı hesabıyla gelecek Haziran ibtidasına kadar işlemiş ve işleyecek
olan faizleri dahi tesviye olunmak lazım geldiğinden bu faizler için
iktiza eden meblağın külliyetiyle beraber Hazine-i Celile'nin varidatıyla masrafatı
beyninde muvazenenin halelden lüzum-ı muhafazası mütalaası ve muahharan huzur-ı
şevket-mevfur-ı Hazret-i Padişahi'ye takdim kılınan takrir-i âli-i sadâret-penahilerinde
zikrolunan faizlerin tesviyesine dair dermeyan buyurulan kaide
esas ittihazıyla meblağ-ı mezkûr esham-ı umumiyenin ilk üç taksiti zamanlarına
tatbik ve taksim olunarak bir sülüsü gelecek Temmuz ve bir sülüsü Kânun-ı Sani ve bir sülüsü
dahi seksen iki senesi Temmuzu ibtidalarında te'diye olunması gösterilmiştir
işte tahvilat-ı mevcudenin her bir nevinin tebdili hakkında komisyonun dermeyan
ettiği esas ber-vech-i bala arz ve beyan olunup kur'a ile başa baş te'diye-i
re'sü'l-mal sureti yerine mübayaa tarikiyle te'diye usulünün ittihazına dair
olan meseleden dolayı bir gûna teminat-ı mahsusa tayin olunmayıp
çünki bu tebeddül zahirinin pek de ehemmiyeti olamayacağından başka buna ihtiyat
sermayesinin teşkili ve esham-ı umumiyeye müteferri olan fevaid-i saire ma-ziyade
karşılık tutulabileceği komisyonca tahakkuk etmiştir şöyle ki fevaid-i mezkûrenin
en başlılarından biri tahvilatın üç lisan üzere yani Türkçe ve İngilizce
ve Fransızca olarak mürettep olması ve re'sü'l-malın Mecidiye altını ve Lira
Sterlin ve Frank olarak murakkam olup kangı memalikde ibraz olunur ise
ana