Büyük Dil Modeli Tarafından Üretilen Metin
32
(Ashâb ve mutasarrıfları mahal-i sâirede olan çiftlik ve arâzî ve sâir kâffe-i emlak ve akârın gerek hasbe’t-tahrîr müretteb olan ve gerek komşuca ta‘yîn olunmuş olan vergilerinin tahsîli ekseriyâ bir takım müşkilât ve te’ahhurâta düşmekde olduğundan bundan böyle bu makûle arâzî ve emlak vergisinin sûret-i tahsîlini mübeyyin kararnâmedir)
Bu misillü arâzî ve emlak ashâbı taraflarından îcâr olunmuş ise de ol halde bunların hîn-i îcâr ve isticârında vergileri müste’cir tarafından edâ olunmak mukâvele tahtında bulunduğu halde hasbe’l-mukâvele müste’cir tarafından verilmesi meşrût olmadığı veyâhud şerâit-i mukâveleye ma‘lûmât alınamadığı sûretde arâzî ve emlak-i mezkûre vergisi seneviyesi bedel-i îcâra mahsûb olunmak üzere müste’cir tarafından ahz ve tahsîl ile yedine ilmühaber verilecek ve müste’cir dahi zikr olunan ilmühaberi îcâra mahsûben mûcire i‘tâ eyledikde mûcir bunu nakd makâmında kabûle mecbûr olacakdır.
Çiftlik ve bağ ve bâğçe ve çayır ve sâir bu misillü arâzî îcâr olunmayıp da bir vekîl veyâ müdîr vâsıtasiyle doğrudan doğruya zirâat ve idâre etdirilür ise o makûle arâzînin hâsılât-ı üşriyyesi bir kâ‘idede ahz ve tahsîl olundığı sırada vergisi dahi taleb olunarak bunların idâresine me’mûr olan vekîl veyâ müdîr tarafından i‘tâsında tereddüd veyâ imtinâ‘ olunur ise ol halde verginin mikdârına göre hâsılât-ı ayniyyeden râyice göre mikdâr-ı kâfî şey tefrîkiyle derhâl bâ-ma‘rifet meclis satdırılarak esmân-ı hâsılası vergiye mahsûb edilecek ve fazlası kalır ise anınla berâber lâzım gelen bir kıt‘a makbûz senedi vekîl veyâ müdîre teslîm olunacakdır ve hâsılât-ı vâkı‘a ayni olmayıp da ekseriyâ oldığı misillü bağ ve bâğçe ve çayır mahsûlü gibi bedel-i hâsılât ise vergi dahi uşr ile berâber bunlardan bi’t-tefrîk alınarak kezâlik makbûz senedi verilecekdir.
Arâzîden mâ‘adâ emlak ve akârdan îcâreye verilmeksizin vekîl ma‘rifetiyle idâre etdirilen hân ve hammâm ve mağaza ve değirmen ve sâirenin vergisi muayyeni evvel be-evvel vekîl mûmâ-ileyh vâsıtasiyle tahsîl olunan vâridât-ı vâkı‘adan kabz olunacakdır.
* ne îcâr *
(Ashâb ve mutasarrıfları mahal-i sâirede olan çiftlik ve arâzî ve sâir kâffe-i emlak ve akârın gerek hasbe’t-tahrîr müretteb olan ve gerek komşuca ta‘yîn olunmuş olan vergilerinin tahsîli ekseriyâ bir takım müşkilât ve te’ahhurâta düşmekde olduğundan bundan böyle bu makûle arâzî ve emlak vergisinin sûret-i tahsîlini mübeyyin kararnâmedir)
Bu misillü arâzî ve emlak ashâbı taraflarından îcâr olunmuş ise de ol halde bunların hîn-i îcâr ve isticârında vergileri müste’cir tarafından edâ olunmak mukâvele tahtında bulunduğu halde hasbe’l-mukâvele müste’cir tarafından verilmesi meşrût olmadığı veyâhud şerâit-i mukâveleye ma‘lûmât alınamadığı sûretde arâzî ve emlak-i mezkûre vergisi seneviyesi bedel-i îcâra mahsûb olunmak üzere müste’cir tarafından ahz ve tahsîl ile yedine ilmühaber verilecek ve müste’cir dahi zikr olunan ilmühaberi îcâra mahsûben mûcire i‘tâ eyledikde mûcir bunu nakd makâmında kabûle mecbûr olacakdır.
Çiftlik ve bağ ve bâğçe ve çayır ve sâir bu misillü arâzî îcâr olunmayıp da bir vekîl veyâ müdîr vâsıtasiyle doğrudan doğruya zirâat ve idâre etdirilür ise o makûle arâzînin hâsılât-ı üşriyyesi bir kâ‘idede ahz ve tahsîl olundığı sırada vergisi dahi taleb olunarak bunların idâresine me’mûr olan vekîl veyâ müdîr tarafından i‘tâsında tereddüd veyâ imtinâ‘ olunur ise ol halde verginin mikdârına göre hâsılât-ı ayniyyeden râyice göre mikdâr-ı kâfî şey tefrîkiyle derhâl bâ-ma‘rifet meclis satdırılarak esmân-ı hâsılası vergiye mahsûb edilecek ve fazlası kalır ise anınla berâber lâzım gelen bir kıt‘a makbûz senedi vekîl veyâ müdîre teslîm olunacakdır ve hâsılât-ı vâkı‘a ayni olmayıp da ekseriyâ oldığı misillü bağ ve bâğçe ve çayır mahsûlü gibi bedel-i hâsılât ise vergi dahi uşr ile berâber bunlardan bi’t-tefrîk alınarak kezâlik makbûz senedi verilecekdir.
Arâzîden mâ‘adâ emlak ve akârdan îcâreye verilmeksizin vekîl ma‘rifetiyle idâre etdirilen hân ve hammâm ve mağaza ve değirmen ve sâirenin vergisi muayyeni evvel be-evvel vekîl mûmâ-ileyh vâsıtasiyle tahsîl olunan vâridât-ı vâkı‘adan kabz olunacakdır.
* ne îcâr *