Büyük Dil Modeli Tarafından Üretilen Metin
326
Lâzım gelen arazinin bedelleri ve zarar ve ziyan tazminleri mevad-ı mahsusasında beyan kılındığı vechle sahib-i imtiyaz tarafından başkaca ifa kılınır.
Kırk birinci madde: Rusum-ı nisbiye bir madenden beher sene ne kadar hasılat vuku bulur ise masarifi çıkarılmaksızın o hasılatdan alınmak ve mikdarı yüzde birden nihayet beşi tecavüz etmemek üzere Maaden Meclisinde madenin servetine göre bitta'yin imtiyaz ferman-ı âlîsine derc olunacakdır. Mezkûr resim kal ve izabe olunarak hâlis ve safi kalan ecsam-ı madeniyeden alındığı halde ol ecsamın kal ve izabesi masarifi tenzil olundukdan sonra alınacakdır. Fakat zımpara ve beyaz lüle taşı madenleri müstesna olup onlardan ancak resm-i madenine göre Maadin İdaresinden ta'yin olunacakdır. Rusumat-ı madeniyenin aynen veyahud rayiç vaktine tatbikan bedelen ahzında Maadin İdaresi muhtardır.
Kırk ikinci madde: İmtiyaz ile ihale olunan madenlerin tahsil-i rusumatı ve muamelat-ı sairesi ol madenin bulunduğu vilayet valisine aid olduğundan sahib-i imtiyaz madenden ihrac olunan veyahut buna müteferri' destgâhlarda i'mal kılınan eşyanın cevher ve mikdar ve cins ve kıymetini bir defter-i yevmiye kayd ederek kendisine verilecek nümunelere tevfikan her üç ayda bir kere bir icmal defterini hükûmete vermeğe mecbur olduğu gibi her senenin ibtida-yı âyinde dahi sene-i sabıka hasılatının mikdarını mübeyyin defterini vali-i vilayete takdim etmeğe ve bu hesablardan ve gerek ahval-i saireden dolayı vali-i vilayet tarafından her vakit teftiş ve tahkik olunmak istenilür ise sahib-i imtiyaz defterini irae ederek hesab sahihini vermeğe mecburdur.
Kırk üçüncü madde: Bir madenin arazisinden alınacak rusumat-ı mukarrere senesi içinde ve hasılatdan istifa kılınacak rusumat-ı nisbiye ertesi sene zarfında mukassatan istihsal kılınır.
Kırk dördüncü madde: Bir madenin rusumat-ı nisbiyesi kaç guruşa baliğ olur ise nihayet dört seneyi geçmemek şartıyla bir müddet-i münasibe içün maktu'iyete rabtı dahi caizdir. Lakin bu suret madenin la-akal beş sene müddet-i i'mal ve idaresiyle mikdar-ı hasılatının ta'yin etmesine ve Maaden Meclisiyle sahib-i imtiyaz beyninde bil-müzakere verilecek kararın istizanıyla irade-i seniye şeref-sünûh buyurulmasına mevkufdur.
(Fark)
Lâzım gelen arazinin bedelleri ve zarar ve ziyan tazminleri mevad-ı mahsusasında beyan kılındığı vechle sahib-i imtiyaz tarafından başkaca ifa kılınır.
Kırk birinci madde: Rusum-ı nisbiye bir madenden beher sene ne kadar hasılat vuku bulur ise masarifi çıkarılmaksızın o hasılatdan alınmak ve mikdarı yüzde birden nihayet beşi tecavüz etmemek üzere Maaden Meclisinde madenin servetine göre bitta'yin imtiyaz ferman-ı âlîsine derc olunacakdır. Mezkûr resim kal ve izabe olunarak hâlis ve safi kalan ecsam-ı madeniyeden alındığı halde ol ecsamın kal ve izabesi masarifi tenzil olundukdan sonra alınacakdır. Fakat zımpara ve beyaz lüle taşı madenleri müstesna olup onlardan ancak resm-i madenine göre Maadin İdaresinden ta'yin olunacakdır. Rusumat-ı madeniyenin aynen veyahud rayiç vaktine tatbikan bedelen ahzında Maadin İdaresi muhtardır.
Kırk ikinci madde: İmtiyaz ile ihale olunan madenlerin tahsil-i rusumatı ve muamelat-ı sairesi ol madenin bulunduğu vilayet valisine aid olduğundan sahib-i imtiyaz madenden ihrac olunan veyahut buna müteferri' destgâhlarda i'mal kılınan eşyanın cevher ve mikdar ve cins ve kıymetini bir defter-i yevmiye kayd ederek kendisine verilecek nümunelere tevfikan her üç ayda bir kere bir icmal defterini hükûmete vermeğe mecbur olduğu gibi her senenin ibtida-yı âyinde dahi sene-i sabıka hasılatının mikdarını mübeyyin defterini vali-i vilayete takdim etmeğe ve bu hesablardan ve gerek ahval-i saireden dolayı vali-i vilayet tarafından her vakit teftiş ve tahkik olunmak istenilür ise sahib-i imtiyaz defterini irae ederek hesab sahihini vermeğe mecburdur.
Kırk üçüncü madde: Bir madenin arazisinden alınacak rusumat-ı mukarrere senesi içinde ve hasılatdan istifa kılınacak rusumat-ı nisbiye ertesi sene zarfında mukassatan istihsal kılınır.
Kırk dördüncü madde: Bir madenin rusumat-ı nisbiyesi kaç guruşa baliğ olur ise nihayet dört seneyi geçmemek şartıyla bir müddet-i münasibe içün maktu'iyete rabtı dahi caizdir. Lakin bu suret madenin la-akal beş sene müddet-i i'mal ve idaresiyle mikdar-ı hasılatının ta'yin etmesine ve Maaden Meclisiyle sahib-i imtiyaz beyninde bil-müzakere verilecek kararın istizanıyla irade-i seniye şeref-sünûh buyurulmasına mevkufdur.
(Fark)