⚠️

Deneysel Transliterasyon (Orijinal kaynaklara danışınız!)

  • Burada görülen çıktı, büyük dil modeli tarafından üretilmiş ve herhangi bir düzeltmeden geçirilmeden, birebir yansıtılmıştır.
  • Bu metnin hatalar ve eksikler içermesi olasıdır. Sadece referans ve ön izleme amaçlı kullanılmalıdır. Daima birincil kaynaklara başvurunuz.
  • Düstur metni Kongre Kütüphanesi adresinden alınmıştır. (Turkey, and Abdülhamid Ii Collection. Düstur. [Istanbul: Matbaa-i Amire Ankara: Başbakanlık Basımevi, 1863] Periodical. https://www.loc.gov/item/ne62000951/.)
Page 685
Büyük Dil Modeli Tarafından Üretilen Metin
671

Her kaça olur ise olsun on beş kuruşdan aşağıya fürûht kılınan duhanlar
cinsinden idâreye gelecek tütünlerden bilâ-iskonto ale’s-seviye nakden kıyyede
altışar kuruş resm alınması ve bu resmi nakden vermek isteyenlerden zinhâr aynen
duhan alınmayıp mezkûr altışar kuruş resmi nakden ve peşin verilmedikçe tütünler
idâreden salıverilmemesi sâniyen yedi buçuk kuruşdan yukarı yirmi kuruşa kadar
satılan duhanlardan iskonto tenzîliyle kıymet-i râyicelerinin bir misline müsâvî
alınacak resm bahsine gelince bir şehir ve kasaba veyâhud karyede beyne’t-tüccâr on beş
kuruş bir pâreden kırk kuruşa kadar alınıp satılan duhanlar her ne fîâtla
alınıp satılır ise işbu fîâta kıymetlerinin bir misli i‘tibârı üzerine yüzde
yirmi iskonto aşağı verilerek istihsâl kılınmış olan resm dâhil bulunmasıyla
bunlar tenzîl olunduğu hâlde gerüye kalacak meblağ emsâli olan duhandan resm
istihsâli içün esâs ittihâz olunacak kıymet-i sahîha demek olup işte
resm-i mezbûrun işbu kıymet-i sahîha üzerine bi’l-hisâb alınması lâzım geleceğinden
ve ber-vech-i muharrer tenzîl olunacak iskonto ile resm ise her hâlde beyne’t-tüccâr
duhanın alınıp satıldığı fîâtın tamâm nısfına müsâvî düşeceğinden
bu sûretde beyân olunduğu vechle ma‘a-resm ve iskonto on beş kuruş bir pâreden
kırk kuruşa kadar her kaça olur ise olsun alınıp satılan duhanlar cinsinden
gelecek tütünlerin derûn-ı şehir ve kasaba veyâhud karyede ma‘a-resm ve iskonto
satıldığı fîât ne ise ânın nısfı mezkûr resm ile iskonto mukâbiline bi’t-tenzîl
kalacak nısf-ı dîğerinden dahi yüzde yirmi iskonto aşağı verilerek
kusûr her ne mikdâr kalır ise işte istihsâl olunacak resm bu mikdâr demek
olmuş olacağı cihetle bunun beher kıyyede resm olarak nakden istihsâl edilmesi
meselâ idâreye gelen tütünün emsâli kıyyesi kırk kuruşa satılmakda ise işbu
kırk kuruşun nısfı tenzîl olunup gerüye kalan nısf-ı dîğerinden ki yirmi
kuruş oluyor yüzde yirmi hisâbiyle dört kuruşa bâliğ olan iskontosu
aşağı verilip gerüye kalan on altı kuruş istihsâli lâzım gelen resm
demek olacağından beher kıyyesinden on altı kuruş resm bi’l-hisâb alınması
ve gelen tütün öyle kırk kuruşluk cinsinden olmayıp da farazâ on sekiz
kuruşluk nev‘inden olur ise bunun dahi minvâl-i mezkûr üzere ibtidâ nısfı