127

Meselâ bir kimseye sarraf akçe ikraz edecek olub da o dahi akçeyi getirmek üzere hizmetkârını gönderse hizmetkâr ol kimsenin resulüdür yoksa istikraza vekili değildir.

Kezâlik bir kimsenin bir at iştirâ etmek üzere canbaza gönderdiği şahs ol canbaza falan kimse senden falan atı satun almak istiyor demesi üzerine canbaz dahi şu kadar guruşa olmak üzere bu atı aña satdum var aña söyle ve anı teslim eyle diyerek ol şahsa verüb o dahi minval-i meşruh üzere ol kimseye atı teslim ve o dahi hemân kabul etdikden ol kimse ile canbaz beyninde bey‘ mün‘akid olarak ol şahs arada mücerred bir resul ve vasıta olur yoksa vekil olmaz.

Ve kezâlik bir kimse kasaba benim pazara gidüb gelen falan hizmetkârıma benim içün yevmiye şu kadar kıye et ver deyüb o dahi bu vechle verse ol hizmetkâr efendisinin resulü olur vekili demek olmaz.

1455 Madde Emir ba‘zen vekâlet ve ba‘zen risalet kabilinden olur.

Meselâ bir kimsenin emriyle hizmetkârı bir tâcirden mal iştirâ eyledikde ol kimsenin şirâya vekili olur.
Amma ol kimse bir tâcir ile pazarlık edüb de malı alub getirmek üzere hizmetkârını gönderse efendisinin resulü demek olub yoksa vekili olmaz.

1456 Madde Rükn-i tevkîl ba‘zen mutlak olur.

Ya‘ni bir şarta muallak ya bir vakte muzâf yahud bir kayd ile mukayyed olmaz.
Ve ba‘zen şarta muallak olur meselâ falan tâcir buraya gelür ise benim şu atımı satmak üzere seni vekil etdim deyüb de o dahi kabul etse vekâlet ol tâcirin gelmesine muallak olarak mün‘akid olur.
Ve ol tâcir gelür ise vekil dahi ol malı satabilir ve illâ satamaz.
Ve ba‘zen bir vakte muzâf olur.

Meselâ nisan-ı âyende benim hayvanlarımı satmağa seni vekil etdim deyüb de o dahi kabul etse şehr-i nisan hulûlünde vekil olub hemân ol vakit yahud andan soñra ol hayvanları bi’l-vekâle satabilir ammâ nisandan evvel satamaz ve ba‘zen bir kayd ile mukayyed olur.