⚠️

Deneysel Transliterasyon (Orijinal kaynaklara danışınız!)

  • Burada görülen çıktı, büyük dil modeli tarafından üretilmiş ve herhangi bir düzeltmeden geçirilmeden, birebir yansıtılmıştır.
  • Bu metnin hatalar ve eksikler içermesi olasıdır. Sadece referans ve ön izleme amaçlı kullanılmalıdır. Daima birincil kaynaklara başvurunuz.
  • Düstur metni Kongre Kütüphanesi adresinden alınmıştır. (Turkey, and Abdülhamid Ii Collection. Düstur. [Istanbul: Matbaa-i Amire Ankara: Başbakanlık Basımevi, 1863] Periodical. https://www.loc.gov/item/ne62000951/.)
Page 208
Büyük Dil Modeli Tarafından Üretilen Metin
194

Tebaa-i İrâniye cinâyet ve cünha ve kabahate müteallik kâffe-i husûsâtda doğrudan
doğruya kavânîn ve nizâmât-ı Devlet-i Aliye’ye ve bilâ-vâsıta zâbıta ve mehâkim-i
saltanat-ı seniyeye tâbi olmakla berâber tebaa-i merkûmeden her ne sûretle olur ise
olsun cünha ve cinâyet ve kabahatleri sâbit olanlar aleyhlerinde lâhik olacak hükm-i
ilâmlarının bir sûret-i musaddakasının me’mûrîn-i İrâniye’ye itâ kılınması ve icrâ
kılınacak tahkîkât-ı evveliyede bunların töhmeti veyâhut berâet-i zimmeti zâhir oluncaya kadar
İran şehbender ve şehbender vekillerinin bizzat veyâ bilâ-vâsıta huzûru mecâz olması
lâzım gelip işbu mâddenin hükmü Devlet-i Aliye tebaasıyla Devlet-i İrâniye tebaası
beyninde vuku bulacak o makûle efâle şâmil olduğundan ve bu halde mağdur
veyâ mazlûm olan bir İrânînin hasmı olması lâzım gelen tebaa-i Devlet-i Aliye
hakkında terettüb edecek mücâzâtın netîcesini dahi İran me’mûrlarının istifsâra
hak ve salâhiyetleri bulunacağı cihetle bundan dolayı talep olunacak malûmâtın
itâsı ve bir de yedinci mâddede gösterildiği üzere tebaa-i İrâniye beyninde yani
iki İranlı arasında tekevvün edecek gerek hukuk ve gerek kabahat ve cünha
ve cinâyâta müteallik her nevi deâvî ve münâzaât İran şehbender ve şehbender vekilleri
marifetiyle tesviye olunacağından bunların fasl ve hasmi ve muâmelât-ı sâireleri dahi
anlara bırakılacak ise de efâl-i cezâiyenin hîn-i sudûrunda fâilleri zâbıta-i
mahalliye marifetiyle ahz ve tevkif olundukda tebaa-i sahîha-i İrâniye’den oldukları tahakkuk
eylediği halde anlara teslîm kılınmaları iktizâ edip fakat işbu muâmele-i tevkifiye
efâl-i mezkûre sûret-i alâniyede vukûu hâlinde icrâ olunarak yoksa
bir İrânînin ikâmetgâhında vukû bulacak olur ise on dördüncü mâddede
gösterildiği vechile sâir tebaa-i ecnebiye haklarında bu misillü mevâdda mer’î olan
usûle tevfîkan muâmele olunması umûr-ı tabîiyeden olmağla husûsât-ı meşrûhada
ol vechile ve mevâdd-ı sâirenin dahi ahkâm-ı mündericesi dâiresinde îfây-ı muâmelâta
himmet ve i'tinâ buyurulması ve keyfiyetin vilâyât-ı sâireye dahi bildirildiği siyâkında
şukka.

Fî 8 Zi'l-ka'de sene 292 ve fî 25 Kânûn-ı Evvel sene 291

(Mehâkim)