⚠️

Deneysel Transliterasyon (Orijinal kaynaklara danışınız!)

  • Burada görülen çıktı, büyük dil modeli tarafından üretilmiş ve herhangi bir düzeltmeden geçirilmeden, birebir yansıtılmıştır.
  • Bu metnin hatalar ve eksikler içermesi olasıdır. Sadece referans ve ön izleme amaçlı kullanılmalıdır. Daima birincil kaynaklara başvurunuz.
  • Düstur metni Kongre Kütüphanesi adresinden alınmıştır. (Turkey, and Abdülhamid Ii Collection. Düstur. [Istanbul: Matbaa-i Amire Ankara: Başbakanlık Basımevi, 1863] Periodical. https://www.loc.gov/item/ne62000951/.)
Page 241
Büyük Dil Modeli Tarafından Üretilen Metin
227

İkinci Madde: Hazine-i Celile’nin varidat-ı mürettebesi esasen iki kısma münkasim olup birisi doğrudan doğruya ve diğeri bilvasıta tahsil olunur. Kısım-ı evvel vergi ve eyalat-ı mümtaze mal-ı maktu‘ları ve bedelat-ı askeriye varidatından ve kısım-ı sani dahi aşar ve maadin ve orman ve emlak-ı miriye varidatı ve gümrük ve duhan ve tuz ve ağnam ve müskirat ve evrak-ı sahiha rüsumuyla sair rüsumat-ı müteferrika hasılatından ibarettir.

Üçüncü Madde: Hazine-i Celile’nin masarifatı dahi kezalik esasen iki kısım olup birisi kat‘an tenkis ve tehir kabul etmeyen masarif-i mevkute ve mukannene ve diğeri tenkis ve tezyidi caiz ve mümkün olabilen masarif-i mürettebedir. Kısım-ı evvel istikrazat-ı hariciye ve esham-ı umumiye ve esham-ı adiye tahsisatıyla zeamet ve timarlar ve mukataat ve evkaf-ı kura bedelatından ve kısım-ı sani dahi Hazine-i Hassa-i Hazret-i Şahane ve Evkaf-ı Hümayun Hazinesi mürettebatıyla umur-u şer‘iye ve devair-i dahiliye ve nizamiye ile maarif ve maliye ve hariciye ve bahriye ve tophane ve ticaret ve nafia nezaretleri muhassesatından ibarettir.

Dördüncü Madde: Maliye Nezareti her sene-i cedide-i maliyenin mebdei olan Mart’tan la-akal iki ay evvel yani Kânun-ı Evvel’in nihayetinde varidat-ı mütenevvianın içinde bulunulan sene ibtidasında muvazene defterine dahil olan miktarıyla sene-i âtiyede hasılatı tahmin edilen miktarını ve yekdiğerine nisbetle tezayüd ve tenakusun esbab-ı mucibesini mutazammın olmak üzere nümunesine tatbikan muvazeneli bir kıt‘a varidat defteri tanzim ve tehiye eyleyecektir.

Beşinci Madde: Üçüncü maddede beyan olunan devair ve nezaretlerin Hazine-i Hassa-i Hazret-i Şahane’den maada her biri her senenin Kânun-ı Evvel’i gayetinin içinde bulunulan senenin masarifatıyla sene-i âtiye içün muhtaç olacağı masarif-i umumiyesinin defterini ittihaz olunan nümune-i mahsusuna tatbikan ber-vech-i müfredat tanzim ve sene-i haliye ile sene-i âtiye masarifi beyninde zuhur edebilecek fazla veya noksanın esbab-ı mucibesini izah ve terkim ile Bab-ı Ali’ye takdim edeceklerdir.

Altıncı Madde: Madde-i sabıkada beyan olunan defterler Bab-ı Ali’den Maliye Nezareti’ne...