413

Vardır hattâ kendisi dahi bu cihetden dolayı o kadar guruş borcu olduğunu ikrar etmiş idi deyu dâvâ etse mesmû‘ olur ammâ şu adam bana cihet-i karzdan dolayı bu kadar guruş borcu olduğunu ikrar etmiş olduğuçün onda bu kadar guruş hakkım vardır isterim deyu dâvâ eylese mesmû‘ olmaz.

1629 Madde
Müdde‘âbihin muhtemelü’s-sübût olması şartdır. Binâenaleyh aklen yâ âdeten vücûdu muhâl olan şeyi iddi‘â sahîh olmaz.
Meselâ bir kimesne kendisinden sinnen büyük yâhud nesebi ma‘rûf olan kimesne hakkında bu benim oğlumdur deyu iddi‘â etse dâvâsı sahîh değildir.

1630 Madde
Dâvânın sübûtu takdîrinde müdde‘âaleyhin bir şey ile mahkûm ve mülzem olması şartdır.
Meselâ bir kimesne dîger kimesneye bir şey i‘âre etdikde dîger bir şahıs çıkıp da ben ânın müte‘allikâtındanım bana i‘âre etsin deyu dâvâ etse sahîh olmaz kezâlik bir kimesne dîger kimesneyi bir husûsa tevkîl etdikde dîger bir şahıs çıkıp da ben ânın komşusuyum ânın vekâletine daha münâsibim deyu dâvâ etse sahîh olmaz zîrâ herkes malını dilediğine i‘âre ve dilediğini umûruna tevkîl edebileceğinden bu dâvâlar sâbit olduğu takdîrde müdde‘âaleyh hakkında hiç bir hüküm terettüb etmez.

Fasl-ı Sânî

( Def‘-i dâvâ hakkındadır )

1631 Madde
Def‘ müdde‘âaleyh tarafından müdde‘înin dâvâsını def‘ edecek bir dâvâ dermeyân olunmakdır.
Meselâ bir kimesne cihet-i karzdan dolayı şu kadar guruş dâvâ etdikde müdde‘âaleyh ben ânı edâ etmiş idim yâhud sen beni ândan ibrâ etmiş idin veyâhud biz sulh olmuş idik yâhud bu meblağ karz değildir belki sana satmış olduğum filân malın semenidir veyâhud filân kimesnede alacağım olan ol mikdâr guruşu sana havâle etmekle sen dahi bana ol meblağı vermiş idin dese müdde‘înin dâvâsını def‘ etmiş olur.
Kezâ bir kimesne dîger kimesneden filânın zimmetinde alacağım olan şu kadar guruşa...