415

Def‘ ve teslîme mecbûr olduğu cihetle inkâr ettiği sûretde dahi müddeîye
hasım olur. Ol hâlde müddeînin da‘vâsı ve beyyinesi istimâ‘ olunur.
Ammâ müddeînin şirâya vekîl olan kimesne aldı deyu da‘vâ etdikde
müddeâ-aleyh ikrâr etse semen-i mebî‘i müddeîye def‘ ve teslîme mecbûr olmadığı
cihetle inkâr ettiği sûretde müddeîye hasım olmaz.
Ol hâlde müddeînin da‘vâsı istimâ‘ olunmaz.
Velî ve vasî ve mütevellî bu kâideden müstesnâdır. Şöyle ki bir kimesne mâl-ı yetîmi
yâhud mâl-ı vakfı mülkümdür deyu da‘vâ etdikde velînin yâ vasînin yâhud
mütevellînin ikrârları nâfiz olmadığından üzerine bir hüküm terettüb etmez. Ammâ inkârları
sahîh olup ânın üzerine müddeînin da‘vâ ve beyyinesi istimâ‘ olunur.
Şu kadar var ki velî ve vasî ve mütevellîden sâdır olan bir akd üzerine
da‘vâ olunduğu hâlde ikrârları dahi mu‘teber olur.
Meselâ musavvığ-ı şer‘îye binâen bir sagîrin mâlını velîsi satıp da aña dâir müşteri
tarafından bir da‘vâ vukû‘bulsa velînin ikrârı mu‘teber olur.

1635 Mâdde Da‘vâ-yı aynda hasım ancak zü’l-yeddir.
Meselâ bir kimesne dîger kimesnenin atını gasb ile âhar bir şahsa bey‘ ve teslîm
edip de ol kimesne atını istirdâd etmek istedikde ancak zü’l-yedden
da‘vâ eder. Ammâ o atın kıymetini tazmîn etdirmek istedikde gâsıbdan
da‘vâ eder.

1636 Mâdde Bir kimesne mâl-ı müşterâya müstehakk çıkıp da ânı da‘vâ etdikden
nazar olunur;
Eğer müşteri ol mâlı kabz etmiş ise hîn-i da‘vâ ve şehâdetde hasım
yalñız müşteridir. Bâi‘in huzûru şart değildir.
Ve eğer müşteri ol mâlı henüz bâi‘den kabz etmemiş ise müşteri mâlik
ve bâi‘ zü’l-yed olmak hasebiyle hîn-i da‘vâ ve şehâdetde ikisinin dahi
huzûru lâzımdır.

1637 Mâdde Vedî‘ayı vedî‘den ve müste‘ârı müste‘îrden ve me’cûru müste’cirden
ve merhûnu mürtehinden da‘vâ vaktinde vedî‘ ile mûdi‘in ve müste‘îr ile...