46

İşlemediği takdirde mücbirin mükrehi icra edeceğine kendisince zann-ı galip hâsıl olması şarttır.

1005 Madde — Mükreh eğer mükrehünaleyhi mücbirin yâhud adamının huzurunda işler ise ikrah muteber olur. Amma mücbirin yâhud adamının gıyabında işler ise ikrahın zevalinden sonra tav’an işlemiş olacağı cihetle bu ikrah muteber olmaz. Meselâ bir kimse diğerine malını satmak üzere ikrah edip de mükreh anın gıyabında tarafından bir adamı dahi olmadığı halde varıp malını satsa ikrah muteber olmayıp bey’i sahih ve muteber olur.

1006 Madde — İkrah-ı muteber ile vuku bulan bey’ ve şirâ ve icâr ve hibe ve ferâğ ve ‘an mâl sulh ve ikrar ve ibrâ ve te’cîl-i deyn ve ıskât-ı şüf’a muteber olmaz. Gerek ikrah-ı mülcî olsun ve gerek ikrah-ı gayr-ı mülcî olsun. Fakat mükreh ba’de zevâli’l-ikrah mücîz olursa ol halde muteber olur.

1007 Madde — İkrah-ı mülcî ber vech-i bâlâ tasarrufât-ı kavliyede muteber olduğu gibi tasarrufât-ı fi’liyede dahi muteber olur. Amma ikrah-ı gayr-ı mülcî yalnız tasarrufât-ı kavliyede muteber olup tasarrufât-ı fi’liyede muteber olmaz. Binâenaleyh bir kimse diğerine falanın malını itlâf et yoksa seni katl ederim yâhud bir uzvunu keserim deyip de mükreh dahi itlâf etse ikrah muteber olup zaman ancak mücbire lâzım gelir. Amma falanın malını itlâf et yoksa seni darb yâ hapis ederim deyip de o dahi itlâf etse ikrah muteber olmayıp zaman ancak mütlife lâzım gelir.

( Bâb-ı Sâlis )
( Şüf’a beyanında olup dört fasla münkasimdir )

Fasl-ı Evvel
( Merâtib-i şüf’a beyanındadır )

1008 Madde — Esbâb-ı şüf’a üçtür. Evvelkisi nefs-i mebî’de müşârik olmaktır. Nitekim iki kimsenin bir akarda şâyi’an iştirâkleri gibi.

( İkincisi )