55

( Mecelle-i Ahkâm-ı Adliye’den Kitab-ı Âşir )

( Enva-ı şirkete dair olub bir mukaddime ile sekiz babı havidir )

( Mukaddime )

( Ba’zı ıstılahat-ı fıkhiye beyanındadır )

١٠٤٥ ماده Şirket fi’l-asl birden ziyade kimselere bir şeyin ihtisası ve anların ol şey ile imtiyazıdır.
Fakat öyle bir ihtisasa sebeb olan akd şirket ma’nasında dahi örf ve ıstılah olarak müsta’meldir.
Binaenaleyh mutlakâ şirket iki kısma taksim olunur:
Biri şirket-i mülkdür ki iştirâ ve ittihâb gibi esbab-ı temellükden biriyle hasıl olur.
Diğeri şirket-i akiddir ki şerikler beyninde icab ve kabul ile hasıl olur.
İkisinin dahi tafsilâtı bab-ı mahsuslarında gelir.
Bunlardan başka bir de şirket-i ibâhe vardır ki mubah olan ya’ni su gibi fi’l-asl kimsenin mülkü olmayan şeyleri ahz ve ihrâz ile temellüke salâhiyet-i âmmenin müteşârik olmasıdır.

١٠٤٦ ماده Kısmet taksim demektir. Ta’rif ve tafsili bab-ı mahsusunda gelir.

١٠٤٧ ماده Hâit duvar ve tahta perde ve çit demektir. Cem’i hıytân gelir.

١٠٤٨ ماده Mârre âmme vezninde tarik-i âmmdan mürur ve ubur edenlerdir.

١٠٤٩ ماده Kanat kafın fethile yerde su icra edecek künk ve kârizdir. Cem’i kanavât gelir.

١٠٥٠ ماده Müsennât mim-i mazmume ve sin-i meftuha ve nun-i müşeddede ile sünûr ve su bendi ve su harklarının kenarları demektir. Cem’i müsenniyât gelir.

١٠٥١ ماده İhya i’mar demektir ki araziyi ziraate salih kılmaktır.

١٠٥٢ ماده Tahcir araziye başka kimesne vaz’-ı yed etmemek içün etrafına taş ve sair nesne vaz’ etmektir.