⚠️

Deneysel Transliterasyon (Orijinal kaynaklara danışınız!)

  • Burada görülen çıktı, büyük dil modeli tarafından üretilmiş ve herhangi bir düzeltmeden geçirilmeden, birebir yansıtılmıştır.
  • Bu metnin hatalar ve eksikler içermesi olasıdır. Sadece referans ve ön izleme amaçlı kullanılmalıdır. Daima birincil kaynaklara başvurunuz.
  • Düstur metni Kongre Kütüphanesi adresinden alınmıştır. (Turkey, and Abdülhamid Ii Collection. Düstur. [Istanbul: Matbaa-i Amire Ankara: Başbakanlık Basımevi, 1863] Periodical. https://www.loc.gov/item/ne62000951/.)
Page 85
Büyük Dil Modeli Tarafından Üretilen Metin
71

١١٣٧ ماده حلیات و بيوك اينجو و جواهر دخی مختلف الجنس اولان اعیاندندر
اما افرادی بیننده قیمتجه تفاوت اولمیان اوفق اينجولر و صایی طاشی دنیلان خرده الماسلر كبی جواهر صغیره متحد الجنس عد اولنور

١١٣٨ ماده متعدد قوناقلر و دكانلر و چفتلكلر دخی مختلف الجنس اولوب قسمت جمع ایله تقسیم اولنمازلر
مثلا متعدد قوناقلردن بری مشاركلردن برینه و دیگری دیگرینه اعطا ایله قسمت قضا جائز اولمیوب بونلرك هر بری بر وجه آتی قسمت تفریق ایله تقسیم اولنه بیلور

فصل رابع
( قسمت تفریق بیاننده در )

١١٣٩ ماده بر عين مشتركك تفریق و تبعیضی صاحبلرندن هیچ برینه مضر دكل ایسه قابل قسمتدز
مثلا بر عرصه تقسیم اولندقده هر قسمنده ابنیه یاپیلور و اغاج دیکیلیور و قویی قازیلور بو جهتله عرصه دن مقصود اولان منفعت باقی اولور
كذالك بر قوناغك سلاملق و حرم دائره لری بشقه بشقه برر منزل اولمق اوزره تفریق و تقسیم اولندقده قوناقدن مقصود اولان سکنی منفعتی فوت اولماز
و مشاركلردن هر بری مستقلا بر منزل صاحبی اولور
بناء عليه كرك عرصه ده و كرك قوناقده قسمت قضا جاری اولور
یعنی صاحبلرندن بری قسمت ایستیوبده دیگری امتناع ایلسه حاکم انلری جبراً تقسیم ایلر

١١٤٠ ماده بر عين مشتركك تفریق و تبعیضی صاحبلرندن برینه نافع و دیگرینه مضر یعنی منفعت مقصوده سنی مفوت اولوبده نفعی اولان کیمسه قسمت ایستر ایسه كذلك حاکم آنی حکماً تقسیم ایلر
مثلا مشترك بر خانه ده متشارک اولنلردن برينك حصه سی آز اولوبده بعد التقسیم انده سکنی ایله انتفاع اولنه میه جق اولدیغی حالده حصه سی چوق اولان مشارکی قسمت ایستر ایسه حاکم آنی قضاء تقسیم ایلر

١١٤١ ماده تفریق و تبعیضی صاحبلرندن هر برینه مضر اولان بر عين مشتركده قسمت قضا جاری اولماز

***

Transliteration:

71

1137 Madde Hilyat ve büyük inci ve cevahir dahi muhtelifü’l-cins olan a’yandandır.
Amma efradı beyninde kıymetçe tefavüt olmıyan ufak inciler ve sayı taşı denilen hurda elmaslar gibi cevahir-i sagire müttehidü’l-cins addolunur.

1138 Madde Müteaddid konaklar ve dükkânlar ve çiftlikler dahi muhtelifü’l-cins olub kısmet-i cem’ ile taksim olunmazlar.
Meselâ müteaddid konaklardan biri müşariklerden birine ve diğeri diğerine ita ile kısmet-i kaza caiz olmayub bunların her biri ber-vech-i âti kısmet-i tefrik ile taksim olunabilir.

Fasl-ı Rabi’
(Kısmet-i tefrik beyanındadır)

1139 Madde Bir ayn-ı müşterekin tefrik ve teb’izi sahiblerinden hiç birine muzır değil ise kabil-i kısmetdir.
Meselâ bir arsa taksim olundukda her kısmında ebniye yapılır ve ağaç dikilir ve kuyu kazılır bu cihetle arsadan maksud olan menfaat baki olur.
Kezalik bir konağın selamlık ve harem daireleri başka başka birer menzil olmak üzere tefrik ve taksim olundukda konakdan maksud olan sükna menfaati fevt olmaz.
Ve müşariklerden her biri müstakillen bir menzil sahibi olur.
Binaenaleyh gerek arsada ve gerek konakda kısmet-i kaza cari olur.
Yani sahiblerinden biri kısmet isteyib de diğeri imtina’ eylese hakim anları cebren taksim eyler.

1140 Madde Bir ayn-ı müşterekin tefrik ve teb’izi sahiblerinden birine nafi’ ve diğerine muzır yani menfaat-i maksudesini müfevvit olub da nef’i olan kimse kısmet ister ise kezalik hakim anı hükmen taksim eyler.
Meselâ müşterek bir hanede müteşarik olanlardan birinin hissesi az olub da ba’de’t-taksim anda sükna ile intifa’ olunmayacak olduğu halde hissesi çok olan müşariki kısmet ister ise hakim anı kazaen taksim eyler.

1141 Madde Tefrik ve teb’izi sahiblerinden her birine muzır olan bir ayn-ı müşterekde kısmet-i kaza cari olmaz.